[ Turkish Thoracic Journal ]

Turkish Thoracic Journal
Turkish Thoracic Journal
August 2004, Volume 5, Number 2, Sayfa(lar) 090-094
Farklı Dispne Skalalarının Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığında Karşılaştırılması
Sevgi Özalevli1, Eyüp Sabri Uçan2
1DEÜ Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Yüksekokulu, İzmir
2DEÜ Tıp Fakültesi, Göğüs Hastalıkları AD, İzmir
Anahtar Kelimeler: dispne, kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH)

Çalışmamızın amacı; günümüzde dispne semptomunun şiddetini saptamak için en sık kullanılan Modifiye Borg Skalası, Vizüel Analog Skalası, Medical Research Council Dyspnea Scale, Baseline Dispne İndeksi, Oksijen Tüketim Diyagramı olmak üzere farklı beş dispne skalasının kronik obstrüktif akciğer hastalığı olan olgularda birbirleriyle korelasyonunu araştırarak, en uygun skalanın belirlenmesidir.

Göğüs Hastalıkları servisinde yatan kronik obstrüktif akciğer hastalığı tanısı almış 30 stabil hastanın (18E, 12K), fiziksel ve klinik öyküleri değerlendirilerek, beş skala ile dispne şiddetleri sorgulanmış, solunum fonksiyon testleri ve arteriyel kan gaz analizleri incelenmiştir.

Olguların dispne şiddetleri Modifiye Borg Skalası için ort. 1.63±2.36, Vizüel Analog Skalası için ort. 2.13±2.53, Medical Research Council Scale için ort. 1.67±1.21, Baseline Dispne İndeksi için ort. 6.87±3.31, Oksijen Tüketim Diyagramı için 4.37±2.84 olarak tanımlanmıştır.

Yaş parametresi ile Medical Research Council Scale’in (r=0.36, p=0.05) ve Baseline Dispne İndeksi’nin (r=-0.40, p=0.03) korele olduğu bulunmuştur.

Solunum fonksiyon test parametrelerinden sadece 1. saniyedeki zorlu ekspiratuar volüm yüzdesinin (FEV1%) Medical Research Council Scale (r=-0.42, p=0.02) ve Baseline Dispne ‹ndeksi (r=0.38, p=0.04) ile korele olduğu kanı tlanırken, arteriyel kan gaz analiz değerleri ile hiçbir skala arasında ilişki saptanmamıştır (p>0.05). Skalaların birbirleriyle ilişkisi tanımlandığında Medical Research Council Dyspnea Scale, Modifiye Borg Skalası ve Vizüel Analog Skalası’nın birbirleriyle güçlü derecede korele olduğu bulunmuştur (p<0.05).

Olgu sayısının az olmasına rağmen, Medical Research Council Scale ve Baseline Dispne İndeksi skalalarının diğer skalalara göre KOAH hastaları verileriyle daha uyumlu olduğu bulunmuştur. Sonucun bu skalaların dispne şiddetini günlük yaşam aktiviteleri içinde ayrıntılı olarak sorgulamalarından ve hastalar için daha anlaşılabilir olmalarından kaynaklanmış olabileceği savunulmuştur ve kullanımlarının yaygınlaşması gerektiği vurgulanmıştır.